محمد بن محمود دهدار شيرازى
29
شرح خطبة البيان ( فارسى )
رأيته ضمن مجموعة جلّها بخطّ المولى ملك محمّد بن عبد اللّه فرغ من نسخها ( 19 شعبان 1197 ) و هى عند السيد حسن اليزدى فى النجف و عندى نسخة منه به خط صديقى الشيخ عبد العلى بن على نقى السعدآبادى السفلى من محال خمسة ، و هى فى ضمن مجموعة رسائل نفيسة كلّها بخطّه فى ( 1350 ه ) و بعدها الى ان توفّى فى النجف ( 1357 ه ) انتهى . تذكّر : بنده را در اين مقدمه ، قصد آن نيست كه بر حول اين خطبهء سامى ، نظرات ايجابى و يا سلبى ارباب تحقيق را مطرح سازم چرا كه مطالعه و دقت نفوس مستعد را در مقدمهء كتاب « گفتار امير مؤمنان در شناخت امام و حوادث آخر الزمان « 1 » » بر اين موضوع كافى و وافى مىدانم . فلذا توجه شاهدان اين صحيفهء عليا را بدين نكات جلب مىنمايم : 1 - احاديث صادرهء از بيت عصمت و وحى عليهم السّلام چون آيات قرآن فرقان ، داراى متشابهات و محكمات است ، فلذا بايد متشابهات آنها را به محكمات آنان ارجاع داد ، در غير اين صورت ، محقق ، در تحقيق خويش به خطا رفته و از صراط مستقيم و سبيل صواب و نهج اعتدال خارج گشته ، و آنها را با تحصيل علل اكتسابى مردود شمرده ، يا مجهول مىپندارد ، و يا محصول افكار خام غلاة از شيعه محسوب مىفرمايد . 2 - ازآنرو كه بسيارى از محققين از قدماء ، دانشمندانى ذو فنون بودهاند - گرچه در علمى خاص در وادى شهرت قرار گرفته باشند - برترين آنها و فرزانگان ايشان ، در علوم گوناگون ، از جمله علم الحديث و تراجم رجال داراى اجازهء حديث و معرفت انواع روايات و اقسام گوناگون آن و آنچه كه بدان علم شريف مربوط مىشود ، صاحب نظرات قويم و آراء عظيم بودهاند . فلذا در مشهد ارباب
--> ( 1 ) - طبع مؤسسه تحقيقاتى فرهنگى جليل ، به سال 1375 خورشيدى .